Co dalej z dostępnością? Rok 2030, WCAG 3.0 i rola sztucznej inteligencji

Kluczowe daty

Data	Co się dzieje
28.06.2025	Polski Akt o Dostępności i EAA zaczynają obowiązywać
2025–2030	Okres przejściowy dla produktów używanych do świadczenia usług przed 28.06.2025 i części umów zawartych wcześniej
28.06.2030	Koniec głównych okresów przejściowych. Pierwszy raport Komisji Europejskiej o stosowaniu dyrektywy
po 2030	Kolejne raporty Komisji co 5 lat, możliwe zmiany zakresu i wymagań
do 20 lat od uruchomienia	Maksymalny okres używania terminali samoobsługowych uruchomionych przed 28.06.2025

Dla stron i aplikacji sklepów kluczowa data już minęła. Rok 2030 będzie jednak momentem, w którym Komisja oceni, czy przepisy działają, i może zaproponować ich rozszerzenie, np. na kolejne usługi czy mikroprzedsiębiorstwa w wybranych obszarach.

Standardy: WCAG 2.2, WCAG 3.0 i EN 301 549

WCAG 2.2 to aktualna rekomendacja W3C. Dodaje kryteria ważne dla e-commerce: minimalny rozmiar celów dotyku, widoczny i niezasłonięty fokus, dostępne logowanie i brak konieczności ponownego wpisywania danych. Europejska norma EN 301 549, na której opiera się ocena zgodności, wciąż odsyła do WCAG 2.1, ale jej aktualizacja jest w toku. Sklep, który już dziś spełnia WCAG 2.2 AA, będzie przygotowany na zmianę normy.

WCAG 3.0 to nowa generacja wytycznych, rozwijana przez W3C jako wersja robocza. Ma objąć szerszy zakres technologii i zmienić sposób oceny, m.in. z modelu „spełnione lub nie” na bardziej stopniowany. Wejście WCAG 3.0 do przepisów to perspektywa lat, a nie miesięcy. Dobra praktyka zgodna z WCAG 2.2 pozostanie jego podstawą.

Sztuczna inteligencja: szansa i pułapka

Gdzie AI pomaga

• Szybsze testy: automatyczne skanery z AI lepiej rozumieją kontekst i podpowiadają poprawki kodu.
• Opisy zdjęć: AI przygotowuje pierwszą wersję tekstów alternatywnych dla tysięcy produktów, a człowiek je weryfikuje.
• Napisy i transkrypcje: filmy produktowe mogą mieć napisy w kilka minut.
• Prostszy język: AI pomaga upraszczać regulaminy i komunikaty o błędach.

Gdzie AI nie wystarczy

Obietnica „AI zrobi Twój sklep dostępnym automatycznie” już raz skończyła się karą: amerykańska FTC nałożyła na accessiBe 1 mln USD za wprowadzające w błąd twierdzenia o zgodności z WCAG. AI nie naprawi błędnej architektury, logiki formularzy ani nie przetestuje ścieżki zakupu z czytnikiem ekranu tak, jak zrobi to człowiek. Więcej w artykule Czy widget dostępności wystarczy.

Egzekwowanie przyspiesza

Pierwszy rok obowiązywania EAA pokazał, że najgłośniejsze działania wszczynają organizacje osób z niepełnosprawnościami, a nie urzędy. We Francji sąd nakazał Carrefourowi pełną dostępność pod groźbą 500 euro dziennie. W USA liczba pozwów o dostępność cyfrową przekroczyła 5 000 rocznie. Można się spodziewać, że w Polsce również wzrośnie liczba zgłoszeń do PFRON i skarg kierowanych bezpośrednio do sklepów. Zobacz przykłady.

Demografia: rosnąca grupa klientów

Społeczeństwo się starzeje, a z wiekiem pogarsza się wzrok, słuch i sprawność rąk. Dostępny sklep to więc nie tylko wymóg prawa, ale też dostęp do rosnącej grupy klientów, którzy mają pieniądze i lojalnie wracają tam, gdzie zakupy są wygodne. Te same poprawki (czytelny kontrast, duże przyciski, jasne komunikaty) poprawiają konwersję u wszystkich użytkowników, zwłaszcza na telefonach.

Jak przygotować sklep na przyszłość

1. Celuj w WCAG 2.2 AA, a nie tylko 2.1. Różnica to kilka kryteriów, a zyskujesz zapas na zmianę normy.
2. Wpisz dostępność do procesów: każdy nowy szablon, kampania i wtyczka przechodzi test przed publikacją.
3. Monitoruj automatycznie: comiesięczny skan wyłapie regresje, zanim zrobi to klient lub urząd.
4. Dokumentuj: raporty z datami i rejestr poprawek to Twoja najlepsza obrona.
5. Ucz zespół: osoba dodająca produkty powinna wiedzieć, jak napisać dobry tekst alternatywny.