Kogo obejmuje Akt o Dostępności? Mikroprzedsiębiorcy, wyjątki i nieproporcjonalne obciążenie
Najczęstsze pytanie właścicieli sklepów brzmi: „czy to mnie dotyczy?”. Odpowiedź zależy od wielkości całej firmy, a nie od tego, ile sprzedajesz online. Wyjaśniamy, jak to policzyć, i kiedy można skorzystać z wyjątków.
W skrócie
- Ustawa obejmuje sklepy sprzedające konsumentom przez stronę lub aplikację. Zwolnieni są mikroprzedsiębiorcy.
- Mikroprzedsiębiorca to firma, która w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat miała średnio mniej niż 10 pracowników i obrót lub sumę bilansową do 2 mln euro.
- Liczy się cała firma, nie tylko kanał online. Sklep z siecią salonów zwykle nie jest mikroprzedsiębiorcą.
- Wyjątek nieproporcjonalnego obciążenia wymaga udokumentowanej oceny, odnawianej co 5 lat, i nie zwalnia z całej ustawy.
Kto podlega ustawie
Polski Akt o Dostępności obejmuje „podmioty gospodarcze”, które wprowadzają do obrotu określone produkty albo świadczą określone usługi. Dla handlu internetowego kluczowe są usługi handlu elektronicznego: sprzedaż na odległość, przez stronę internetową lub aplikację mobilną, na indywidualne żądanie konsumenta. Rządowy serwis dostępności cyfrowej podkreśla, że chodzi o wszystkie formy sprzedaży online, niezależnie od branży.
Ustawa dotyczy też m.in. bankowości detalicznej, e-booków, usług transportu pasażerskiego, telekomunikacji oraz produktów takich jak komputery, smartfony, czytniki e-booków czy terminale płatnicze. Jeśli Twój sklep sprzedaje takie produkty, obowiązki mogą dotyczyć Cię także jako dystrybutora.
Kim jest mikroprzedsiębiorca
Ustawa nie ma zastosowania do usług świadczonych przez mikroprzedsiębiorców (art. 4 pkt 1). Definicję bierzemy z art. 7 Prawa przedsiębiorców. Mikroprzedsiębiorca to firma, która w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych spełniła łącznie dwa warunki:
| Warunek | Próg |
|---|---|
| Średnioroczne zatrudnienie | mniej niż 10 pracowników |
| Roczny obrót netto albo suma bilansowa | nie więcej niż równowartość 2 mln euro |
Kilka praktycznych uwag:
- Liczy się cała firma. Jeśli sklep internetowy to tylko część działalności, a firma ma też hurtownię, salony czy produkcję, sumujesz zatrudnienie i obrót.
- Wystarczy jeden z dwóch lat. Firma, która rok temu przekroczyła próg, a dwa lata temu nie, nadal może być mikroprzedsiębiorcą. Gdy przekroczy go dwa lata z rzędu, zwolnienie przestaje działać.
- Status może się zmienić. Szybko rosnący sklep powinien przygotowywać się zawczasu, bo dostosowanie trwa zwykle kilka tygodni lub miesięcy.
- Mikroprzedsiębiorcy i tak warto. Klienci z niepełnosprawnościami kupują u każdego, a duzi partnerzy (marketplace’y, sieci) coraz częściej wymagają dostępności od dostawców.
Przykład. Sklep z kosmetykami zatrudnia 6 osób, ale należy do spółki, która prowadzi też 4 drogerie stacjonarne i zatrudnia łącznie 35 osób. Ta spółka nie jest mikroprzedsiębiorcą, więc sklep internetowy podlega ustawie.
Sprzedaż B2B, marketplace i inne przypadki
Sklep tylko dla firm
Ustawa mówi o usługach świadczonych na żądanie konsumenta. Sklep, który realnie sprzedaje wyłącznie firmom (np. weryfikuje NIP przed zakupem), jest w innej sytuacji niż sklep „dla wszystkich”. Jeśli jednak konsument może złożyć zamówienie, bezpieczniej traktować sklep jako objęty ustawą.
Sprzedaż przez marketplace
Jeśli sprzedajesz wyłącznie na Allegro, Amazonie czy Erli, za dostępność samej platformy odpowiada jej operator. Ty odpowiadasz za treści, nad którymi masz kontrolę, np. opisy i zdjęcia produktów. Ustawa wyłącza treści, które nie są finansowane, tworzone ani kontrolowane przez dany podmiot.
Sklep na gotowej platformie
Korzystanie z Shopify, Shoper czy IdoSell nie przenosi odpowiedzialności na dostawcę platformy. To Ty świadczysz usługę wobec klienta, więc to Ty odpowiadasz za motyw, wtyczki i treści. Więcej w artykule Dostępność na popularnych platformach.
Wyjątek: nieproporcjonalne obciążenie
Dyrektywa i ustawa pozwalają nie spełnić konkretnego wymagania, jeśli jego spełnienie:
- wymagałoby zasadniczej zmiany podstawowego charakteru usługi, albo
- stanowiłoby nieproporcjonalne obciążenie dla firmy.
To nie jest furtka do pominięcia całej ustawy. Warunki są ostre:
- Ocena na piśmie. Firma musi przeprowadzić i udokumentować ocenę według kryteriów z dyrektywy: koszt dostosowania w relacji do obrotu i kosztów działalności, szacowane korzyści dla osób z niepełnosprawnościami, częstotliwość korzystania z usługi.
- Przegląd co 5 lat. Ocenę trzeba powtarzać co najmniej co pięć lat i przy każdej istotnej zmianie usługi.
- Powiadomienie organu. O korzystaniu z wyjątku informuje się organ nadzoru rynku.
- Dofinansowanie zamyka drogę. Jeśli firma otrzymuje środki publiczne lub prywatne na poprawę dostępności, trudno uzasadnić nieproporcjonalne obciążenie.
Dla typowego sklepu internetowego koszt dostosowania to zwykle kilka tysięcy złotych i kilka tygodni pracy. Przy takim koszcie wyjątek nieproporcjonalnego obciążenia jest trudny do obrony. Warto najpierw sprawdzić, jak dużo pracy jest naprawdę potrzebne.
Jak to sprawdzić w 5 minut
- Pobierz z księgowości średnioroczne zatrudnienie i obrót netto za dwa ostatnie lata.
- Przelicz obrót na euro po średnim kursie z ostatniego dnia roku obrotowego.
- Jeśli w obu latach przekroczyłeś którykolwiek próg, ustawa Cię obejmuje.
- Zrób darmowy skan sklepu, żeby zobaczyć skalę pracy.
Najczęstsze pytania
Czy sklep na Shopify albo Shoperze musi być dostępny?
Tak, jeśli firma nie jest mikroprzedsiębiorcą. Odpowiedzialność za dostępność usługi ponosi sprzedawca, a nie dostawca platformy. Dotyczy to motywu, wtyczek i treści.
Czy jednoosobowa działalność musi spełniać wymagania?
Zwykle nie, bo jednoosobowa firma z obrotem do 2 mln euro jest mikroprzedsiębiorcą. Wymagania pojawią się, gdy firma urośnie powyżej progów w dwóch kolejnych latach.
Czy sprzedaż B2B jest objęta ustawą?
Ustawa dotyczy usług na żądanie konsumenta. Sklep wyłącznie dla firm jest w innej sytuacji, ale jeśli konsument może złożyć zamówienie, bezpieczniej uznać, że ustawa obowiązuje.
Czy mogę powołać się na nieproporcjonalne obciążenie?
Tylko dla konkretnego wymagania i po udokumentowanej ocenie, którą trzeba powtarzać co 5 lat i zgłosić organowi nadzoru. Dla typowego sklepu koszt dostosowania rzadko jest nieproporcjonalny.
Źródła
- Ustawa z 26 kwietnia 2024 r. o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze (Dz.U. 2024 poz. 731)
- Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882 w sprawie wymogów dostępności produktów i usług (European Accessibility Act)
- Ustawa z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, art. 7 (definicja mikroprzedsiębiorcy)
- gov.pl, Dostępność cyfrowa: Polski Akt o Dostępności – usługi handlu elektronicznego
- PFRON: dostępność produktów i usług (Polski Akt o Dostępności)
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny na 7 listopada 2026 r.
Czytaj dalej
- Przewodnik
Polski Akt o Dostępności. Kompletny przewodnik dla sklepów internetowych
Czym jest Polski Akt o Dostępności (EAA), czy obejmuje Twój sklep, jakie są wymagania, kary i kontrole oraz jak krok po kroku przygotować sklep. Stan prawny: listopad 2026.
Czytaj → - Prawo
Kary za brak dostępności sklepu internetowego. Ile, kto nakłada i jak ich uniknąć
Ile wynosi kara za niedostępny sklep internetowy w 2026 r., jak jest liczona, kto ją nakłada, co z zakazem sprzedaży i jak wygląda odwołanie. Konkretne kwoty i terminy.
Czytaj → - Prawo
Informacja o dostępności usługi. Obowiązek sklepu i gotowy wzór
Co musi zawierać informacja o spełnianiu wymagań dostępności sklepu internetowego (art. 32 ustawy), gdzie ją opublikować i gotowy wzór do skopiowania.
Czytaj →